ایمنی شغلی در صنایع تولید مواد نسوز

مقدمه
صنعت نسوز، در دسته صنایعی قرار میگیرد که با مواد اولیه معدنی، حرارت بالا و فرآیندهای خاصی سروکار دارد. ماهیت این فرآیندها، لزوم رعایت استانداردهای ایمنی را دوچندان میکند. هدف این تحقیق، بررسی عوامل زیانآور شغلی، روشهای ارزیابی ریسک، اقدامات مهندسی و تجهیزات حفاظت فردی در این صنعت است.
- شناسایی عوامل زیانآور محیط کار
الف) عوامل فیزیکی:
- گرمای بالا به دلیل کار با کورههای صنعتی
- صداهای ناهنجار ناشی از ماشینآلات خردایش
- گردوغبار حاصل از خردایش و ترکیب مواد نسوز
ب) عوامل شیمیایی:
- ذرات معلق حاصل ترکیبات معدنی
ج) عوامل ارگونومیک:
- حمل دستی مواد سنگین (کیسه های ۲۰ تا ۲۵ کیلوگرمی)
- کار در وضعیتهای نامناسب بدنی برای مدت طولانی
د) عوامل روانی و سازمانی:
- فشار کاری ناشی از زمانبندی تولید
- شیفتهای کاری چرخشی و شبانه
- ارزیابی ریسک
برای ارزیابی ریسک در صنایع نسوز میتوان از روش JSA (Job Safety Analysis) استفاده کرد. این روش شامل مراحل شناسایی وظایف کاری، بررسی خطرات مرتبط، ارزیابی شدت و احتمال وقوع، و در نهایت تعیین سطح ریسک است.
- اقدامات کنترلی و مهندسی
- ساخت یک محیط عایق و ایزوله برای جلوگیری از انتشار صدای آسیاب بالمیل و دیگر دستگاه های خردایشی

- نصب سیستم تهویه موضعی در نقاط تولید گردوغبار

- استفاده از فیلترهای صنعتی در ماشینآلات (بگ فیلتر و غبار گیر)
- ایزولهسازی کورهها برای کاهش انتشار گرما و تماس مستقیم
- استفاده از نوار نقاله و خط بچینگ برای حمل مواد و کاهش حمل دستی
- لوازم حفاظت فردی (PPE) موردنیاز

- ماسک تنفسی مخصوص ذرات معلق
- لباس کار مقاوم در برابر حرارت و سایش
- دستکش ایمنی
- عینک ایمنی ضد گردو غبار
- کفش ایمنی با پنجه فولادی
- ایرپلاگ و ایرماف
- کلاه ایمنی
- آموزش و فرهنگسازی ایمنی
- برگزاری دورههای آموزشی ایمنی عمومی و تخصصی
- استفاده از تابلوها و علائم هشدار در محیط کارخانه
- ایجاد سیستم گزارشدهی حوادث و شبهحوادث
- ارزیابی عملکرد ایمنی به صورت دورهای
- نتیجهگیری
ایمنی در صنایع نسوز به دلیل شرایط خاص فرآیند تولید، از اهمیت بالایی برخوردار است. با شناسایی عوامل زیانآور، ارزیابی دقیق ریسک، بهکارگیری اقدامات کنترلی مهندسی و تجهیزات حفاظت فردی مناسب، میتوان تا حد زیادی از وقوع حوادث شغلی جلوگیری کرد. توصیه میشود شرکتهای تولید مواد نسوز، با ایجاد فرهنگ ایمنی و ارتقاء آموزش، سطح ایمنی محیط کار را بهصورت مستمر بهبود دهند.
نویسنده : امیرعباس احمدی پور